قازىر ەكىنىڭ ءبىرى اسكەرگە بارعىسى كەلمەيدى - پودپولكوۆنيكپەن سۇحبات
7 مامىر 09:55

قازىر ەكىنىڭ ءبىرى اسكەرگە بارعىسى كەلمەيدى - پودپولكوۆنيكپەن سۇحبات

وسكەمەن. قازاقپارات – 7-مامىر - وتان قورعاۋشى كۇنىنە وراي ق ر ۇلتتىق ۇلانى «شىعىس» وڭىرلىك قولباسشىلىعى 6699 اسكەري ءبولىمى كومانديرىنىڭ تاربيە جانە الەۋمەتتىك- قۇقىقتىق جۇمىستار جونىندەگى ورىنباسارى ماقسۇت جۇسىپبەكوۆپەن سۇحبات قۇردىق.

ول بىزگە وسى سالاعا قالاي كەلگەنىن، اسكەري ادامنىڭ ءومىرى قانداي ەكەنىن ايتىپ بەردى.

- اسكەري جولدى تاڭداۋىڭىزعا نە تۇرتكى بولدى؟

- 1984 -جىلى قىزىلوردا قالاسىندا دۇنيەگە كەلدىم. اتام اسكەري ادام بولعان. ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىسقا قاتىسىپ، قاندى مايداننان امان- ەسەن ەلگە ورالدى. ۇنەمى بىزگە اقىلىن ايتىپ، باعىت- باعدار سىلتەپ وتىراتىن. باۋىرجان مومىش ۇلىن ۇلگى ەتىپ، ونىڭ ايتقان قاناتتى سوزدەرىن سانامىزعا ءسىڭىردى. بالا كۇننەن قوبىلاندى باتىر جىرىن جاتتاپ وستىك.

«ۇيادا نە كورسەڭ، ۇشقاندا سونى ىلەرسىڭ» دەيدى عوي قازاق. ءسويتىپ، وزىمە اتا جولىن قۋىپ اسكەري قىزمەتكەر بولامىن دەگەن ماقسات قويدىم.

- سول ماقساتىڭىزعا قالاي جەتتىڭىز؟

- شىمكەنت قالاسىنداعى رەسپۋبليكالىق اسكەري مەكتەپتى بىتىرگەن سوڭ، 2001 -جىلى پەتروپاۆلداعى ۇلتتىق ۇلاننىڭ اسكەري اكادەمياسىنا ءتۇستىم. 4 جىل سول جەردە ءبىلىم الدىق. سودان كەيىن ەڭبەك جولىمدى ۇلتتىق ۇلاننىڭ «باتىس» وڭىرلىك قولباسشىلىعىندا باستادىم. ورال، اقتوبە، اتىراۋ، قاراعاندى، قوستاناي قالالارىندا قىزمەت ەتتىم. جەر كەزىپ، ەل كورىپ، جاڭا دوستار تاپتىم. 2020 -جىلدان باستاپ وسكەمەنگە تابان تىرەپ، ۇلتتىق ۇلاننىڭ «شىعىس» وڭىرلىك قولباسشىلىعى 6699 اسكەري ءبولىمى كومانديرىنىڭ تاربيە جانە الەۋمەتتىك- قۇقىقتىق جۇمىستار جونىندەگى ورىنباسارى لاۋازىمىندا جۇمىس ىستەپ كەلەمىن. شەنىم - پودپولكوۆنيك. قۇدايعا شۇكىر، اسكەري سالادا قىزمەت اتقارىپ كەلە جاتقانىما 21 جىل بولدى.

- قىزمەت بارىسىندا قانداي ەرەكشە وقيعالار بولدى؟

- ءبىزدىڭ قىزمەت ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىكتى تالاپ ەتەدى. ساربازدارىمىز كۇندەلىكتى قولعا قارۋ الىپ، قوعامدىق ءتارتىپتى قامتاماسىز ەتەدى. ءار كۇننىڭ ءوزىن ەرلىك دەۋگە دە بولادى. سەبەبى ءتۇرلى وقيعالار، سان الۋان جاعدايلار بولىپ جاتادى. 2009 -جىلى باتىس قازاقستان وبلىسىندا قىزمەتتە جۇرگەن كەزىم. كوكتەمدە سۋ تاسقىنى بولىپ، بىرنەشە اۋىلدا جەر ۇيلەردى سۋ باستى. توتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتى قۇتقارۋشىلارىمەن بىرلەسىپ سول جەرلەرگە اتتاندىق. تۇرعىنداردى ۇيلەردەن شىعارىپ، ءبىر اپتاداي دامىلسىز جۇمىس ىستەدىك. 2011-2012 -جىلدارى اتىراۋ قالاسىندا بولعان ەكسترەميستىك- تەرروريستىك توپتاردىڭ شابۋىلدارى كەزىندە مەن سول جاقتا بولىمشە باستىعى قىزمەتىندە بولدىم. شاھار بويىنشا توتەنشە جاعداي جاريالانىپ، كۇشەيتىلگەن رەجيمدە جۇمىس ىستەدىك. ارنايى جاساقتارمەن بلوكبەكەتتەردە كەزەكشىلىك ەتىپ، لاڭكەستەردىڭ قالاعا كىرۋىنە توسقاۋىل بولدىق. شىجىعان ىستىققا قاراماي، دامىلسىز قىزمەت ەتىپ، كەلگەن-كەتكەننىڭ ءبارىن تەكسەردىك.

- قازىر دەنى ساپ- ساۋ اياق- قولى بالعاداي كەي جىگىتتەر اسكەرگە بارعىسى كەلمەيدى. بۇعان نە سەبەپ دەپ ويلايسىز؟

- وكىنىشكە قاراي، قازىر ەكىنىڭ ءبىرى اسكەرگە بارعىسى كەلمەيدى. وسىنى كورىپ اتالى ءسوزدى ۇعاتىن جاس نەمەسە اتالى ءسوز ايتاتىن اعا جوق پا دەپ قىنجىلاسىڭ. وتان الدىنداعى بورىشىن وتەۋ ءار ازاماتتىڭ پارىزى. سول ءۇشىن اسكەر قاتارىندا جۇرگەن اعا- باۋىرلارىمدى قاتتى سىيلايمىن. ولارمەن بىرگە ارىپتەس بولىپ جۇرگەنىمە قۋانامىن. ەلىنىڭ تىنىشتىعى، جۇرتىنىڭ قاۋىپسىزدىگى ءۇشىن قىزمەت ەتىپ جۇرگەن سىزدەردى ماقتان تۇتامىن!

- اسكەري قىزمەتتە جەتىستىككە جەتەمىن دەگەن ادامنىڭ بويىندا قانداي قابىلەت بولۋ كەرەك؟

- ەڭ ءبىرىنشى جاۋاپكەرشىلىك كەرەك دەر ەدىم. بۇل قاسيەتتى بالانىڭ بويىنا جاستايىنان سىڭىرگەن ابزال. سودان كەيىن باتىلدىلىق، توزىمدىلىك قاجەت.

- جاس ساربازدارعا قانداي اقىل-كەڭەس ايتاسىز؟

- سوڭىمىزدان ەرگەن جاس جىگىتتەردى ۇنەمى قاسىمىزعا تارتىپ، كورگەن- بىلگەنىمىزدى ايتىپ جۇرەمىز. قۇر ءوزىڭنىڭ بىلگەنىڭنىڭ نەسى جاقسى؟ باسقاعا ۇيرەتپەسەڭ، جاستارمەن بولىسپەسەڭ جيناقتاعان تاجىريبەڭنەن نە پايدا؟! ءار جاۋىنگەرگە جاۋاپكەرشىلىكپەن قاراپ، شىڭدالسا، شىنىقسا ەكەن دەگەن تىلەكپەن جۇرەمىز. ولارعا كوبىنەسە «الدىعا ماقسات قويا بىلىڭدەر. سول ماقساتقا جەتۋ جولىندا بارلىق اۋىرتپاشىلىقتى كوتەرىپ، قانداي دا ءبىر شەشىم قابىلداردا وي ەلەگىنەن وتكىزىڭدەر» دەيمىن.

- وتباسىڭىز جايلى ايتىپ وتسەڭىز.

- ەكىنشى سىڭارىمدى ەلىمىزدىڭ باتىس وڭىرىندە قىزمەت اتقارىپ جۇرگەندە جولىقتىردىم. 2005 -جىلى شاڭىراق كوتەردىك. 1 قىز، 2 ۇلىمىز بار. قاي قالاعا كوشسەك تە كەلىنشەگىم، بالالارىم اركەز قاسىمدا. جۇبايىم جۇمىسىما تۇسىنىستىكپەن قاراپ، اركەز قولداۋ تانىتىپ وتىرادى. قاۋىرت قىزمەتتەن قولىم قالت ەتسە ۇيگە اسىعىپ تۇرامىن. وتباسىمىزبەن كيەلى جەرلەردى ارالاعاندى، لوگيكالىق ويىندار ويناعاندى جاقسى كورەمىز. ۇلدارىم وسكەندە اسكەري قىزمەتكەر بولامىن دەسە قارسىلىعىم جوق. ءبىراق ءوز تاڭداۋلارى وزىندە. ولارعا وسى سالاعا بار دەپ ايتپايمىن. ەڭ باستىسى، دۇرىس تاربيە بەرىپ، جاقسى قاسيەتتەردى بويلارىنا سىڭىرسەم دەيمىن.

- وتان قورعاۋشى كۇنىنە وراي ارىپتەستەرىڭىزگە قانداي تىلەك ايتاسىز؟

- قازاقستاننىڭ تۇكپىر- تۇكپىرىن ارالاپ، كوپ دوس تاپتىم. دوستارىمنىڭ 90 پايىزى اسكەري سالادا. ولار مەنىڭ بايلىعىم. ءبىر- بىرىمىزگە حابارلاسىپ، قال-جاعدايىمىزدى ءبىلىپ تۇرامىز. بارشا قارۋلاس جىگىتتەرگە قىزمەتتەرىڭ العا باسا بەرسىن دەگىم كەلەدى. بالا- شاعالارىڭنىڭ قىزىعىن كورىپ، ماقسات- مۇراتتارىڭا جەتە بەرىڭدەر! جاس ساربازدار بورىشتارىن ابىرويمەن وتەپ، ەلىنە ورالىپ، اتا- اناسىن، جاقىندارىن قۋانتسىن.

- اڭگىمەڭىزگە كوپ راحمەت!

اۆتور: تالعاتجان مۇحامەتبەك ۇلى، ءتىلشى

جاڭالىقتار